Werklust in de Amazone, het Andesgebergte en aan de kust

Tijdens de laatste week van augustus was ik de eerste twee dagen in Puyo, de hoofdstad van de oostelijke provincie Pastaza. Dat is in de 'selva', het amazonegebied. Woensdag weer eventjes terug in Quito, dat is het gebergte. En donderdag en vrijdag gingen we voor het werk naar Esmeraldas, een provincie in het kustgebied. Op een week tijd kan je in Ecuador dus makkelijk 3 totaal verschillende gebieden leren kennen.

Met het onderwijsprogramma van VVOB werken we in de verschillende zones. Het valt op dat vooral de provincies uit de berggebieden zijn opgeschoten met de 'baselinestudie', een onderzoek dat moet duidelijk maken wie waarmee en op welke manier bezig is op het vlak van onderwijs. Van de 5 provincies waar we voorlopig mee samenwerken, zijn de kustprovincie en de amazoneprovincie de zwakke broertjes. Er is niet echt een uitgebreide provinciale ploeg aan het werk geweest, zoals de bedoeling was, maar slechts enkele echt gemotiveerden. Hoe komt dat toch? Zijn ze daar dan liever lui dan moe? Minder motivatie? Minder teamgeest?

Een verklaring ondervond ik zelf al. Het is er meestal bloedheet om te werken en de hele sfeer zet weinig aan tot noeste arbeid. Er zijn zoveel andere leuke dingen te doen. Je bent er eerder geneigd om te relaxen en te genieten van de mooie natuur, het lekkere eten of het blije gezelschap. Als ik dit zo neerpen, lijkt de uitleg misschien wat te voor-de-hand-liggend? Natuurlijk is het klimaat niet de enige verklaring. Met wat geluk en geld heb je trouwens airco. Of je kan bijvoorbeeld ook om 5 uur opstaan en beginnen werken tot de middagzon je verplicht tot een lange pauze. En de mensen die er wonen, zullen er sowieso meer aan gewoon geraakt zijn. Voor mij was het echter een ontdekking om zelf te ervaren dat je al vrij veel zelfdiscipline moet hebben om de hele dag door aan de slag te blijven. Waar we uiteraard wel in geslaagd zijn...

Stijn

Toeristische tip: de warme baden van Papallakta

Vorige week hadden we ons eerste echte vrije weekendje. Anneleen reserveerde een kamer in een hotel in Papallakta, zo'n tweetal uurtjes van Quito. Zalig om er te ontspannen. Voor je kamer liggen warme baden, waar je 's avonds wat intiemer kunt dobberen. En in de buurt heb je ook een grotere publieke ruimte die evenzeer superverzorgd en stijlvol aangelegd is. De Ecuadorianen kennen de plek heel goed, je ziet er niet zo veel buitenlandse toeristen.

Enkele foto's van de baden voor onze kamer.

De publieke baden

Met zicht op...

Een tropisch wandelingetje in de buurt

De eerste schooldag bepaalt het straatbeeld

Het zat er onvermijdelijk aan te komen. De eerste schooldag. Je zag de aankondigingen in de winkeletalages: 'back to school'. En dat terwijl in Ecuador nauwelijks Engels wordt gesproken. Alle beetjes helpen.

Vanaf vandaag zie je in de straten weer vele kinderen en jongeren in hun uniform. Niet meer voor te stellen in België. In Ecuador betaalt de overheid sinds kort de uniformen van kinderen die naar publieke scholen gaan. Ook hier is men overtuigd dat onderwijs gratis moet zijn.

Ik vraag me af of alle scholen klaar zijn voor de nieuwe start. Enkele dagen geleden schoot ik onderstaand beeld van een school in het amazonegebied.

Stijn

Affiches om van te dromen

Stel je eens voor welke foto-affiche in België zou opgehangen worden van een plek om van te dromen? In een slaapkamer van een Belgische tiener bijvoorbeeld. Of in een reisbureau. Ik zou gokken op een exotisch strand met een blauwe zee, een wit zandstrand en palmbomen.

En in Ecuador? Daar zie je bijvoorbeeld Bokrijkachtige foto's, foto's van Nederlandse windmolens of een Zwitsers berglandschap. Onderstaande foto hangt in een internetcafe.



Toch ook een overeenkomst... Bij de garagisten in Ecuador en België hangen steeds dezelfde foto's: blote vrouwen met grote borsten.
Stijn

Ecuador op de Olympische Spelen?

In Ecuador zond geen enkel TV-kanaal de Olympische Spelen volledig uit omdat er niet voor de rechten werd betaald. Toch konden we af en toe de samenvattingen zien.

Onder de collega's werd het een wedstrijdje België - Ecuador. Beide landen tellen ongeveer evenveel inwoners. Een vergelijking is dus eerlijk?

Het zag er lang naar uit dat Ecuador zou winnen van België met haar ene zilveren medaille in het snelwandelen. Maar uiteindelijk klopte België Ecuador net voor de eindstreep met een gouden en een zilveren medaille. Op de wereldranglijst staat België nu op de 46ste plaats en Ecuador op de 72ste plek.

Ik had al aan mijn collega's verteld dat de fysieke ontwikkeling in ons onderwijs niet zo zwaar doorweegt als in Duitland, Groot-Brittannië of Nederland. Vergeleken met Peru (geen enkele medaille behaald met zijn 28 miljoen inwoners) merk je dat Ecuadorianen wel meer aan sport doen, maar hier is het onderwijs ook niet zo sterk afgestemd op sport. Vermoedelijk zijn de budgetten om de topsporters te ondersteunen ook kleiner, vergeleken met België.

Een nieuwsje in de rand... De winnaar van de Ecuadoriaanse medaille, Jefferson Pérez, is al langer een bekende figuur. Hij werd enkele jaren geleden ingeschakeld om zich achter een overheidscampagne voor meer punctualiteit te zetten. In die periode bleef de president gewoon uren te laat toekomen op bijeenkomsten. De atleet daarentegen kwam gewoonlijk maar een tiental minuten te laat. Ook een goede prestatie in dit land.

Stijn

Wandel je eens mee naar mijn werk?

Meestal ga ik in de voormiddag naar Dinamep, de nationale directie voor onderwijsprofessionalisering. Voorlopig ligt het kantoor niet op wandelafstand. Dat gaat binnenkort wel veranderen. Dan zullen alle diensten van het Ministerie voor Onderwijs in een voormalig bankgebouw gehuisvest worden. Dat gebouw ligt langs het stadspark en kunnen we vanuit het raam van onze living zien.

Ik tracht geregeld 's middags thuis te eten. En als dat lukt, dan daal ik daarna af naar het kantoor van VVOB. Dat duurt zo'n tiental minuutjes. Als ik 's avonds terugkeer naar huis, wandel ik er een kwartiertje op. Onze straat is rustig, we hebben geen last van het verkeer. Op weg naar het werk zijn er overal voetpaden. Eerst kom je een grote weg tegen, de Avenida Eloy Alfaro, en dan loop je langs een betonnen tennisveld van de gemeente. Rond 18.30 uur worden de poortjes van het terrein gesloten. Een hele omweg als ik laat van het werk terugkeer.
Na het tennisveld lopen we even naar rechts en dan meteen linksaf naar onder. Een 50-tal meter verder naar onder draaien we rechtsaf. De straat langs de sportstadia. Je ziet er een terrein voor 'patinaje', rolschaatsen of skeelers. En wat verder onderin ligt het Olympisch Stadion Atahualpa, voor de belangrijkste nationale voetbalmatchen. Op zondagnamiddagen kunnen we al eens binnenpiepen, maar van de wedstrijden zien we toch niet zo veel.

Je ziet onderweg steeds wachthokjes van bewakers. Vooral dan bij belangrijke instellingen, bedrijven en grotere huizen. Op het einde van de straat draaien we linksaf naar onder en even later zigzaggen we verder, een woonwijk in. Vervolgens opnieuw links, recht naar onder. Om dan op een heel belangrijke laan '6 de diciembre' uit te komen. Onder de Belgen beter gekend als de Sinterklaasstraat. Niet om die reden zal die dag een verlofdag zijn.

Als we aan die 'avenida' toekomen, slaan we af naar rechts en lopen naar een ijzeren voetgangersbrug met hele hoge trappen. Niet makkelijk voor de kleine Ecuadorianen. Aan beide kanten van de weg kom je altijd verkopers tegen, vaak zijn het kinderen. Een houten standje van een schoenpoetser of een 'winkeltje' (een kartonnen doos) met snoep. Ik groet gewoonlijk Manuela, een meisje van ongeveer 6 jaar. Eigenlijk een beetje een franke tik. 'Koop iets', gebiedt ze me telkens. De laatste dagen zie ik haar echter niet meer. Er zijn nu andere kinderen.
Als je de brug oversteekt, heb je een overzicht op de brede weg als je naar links of rechts kijkt. Maar recht voor ons uit, zie je al de straat 'El Mercurio' liggen, waar het kantoor van VVOB ligt. Aan de rechterkant van VVOB ligt de Cubaanse ambassade. Ik heb de sleutel bij om binnen te geraken. Op de benedenverdieping zijn studenten gehuisvest die Spaans willen leren. VVOB heeft zijn kantoren op de bovenverdieping. Zo, nu ken je de weg...

Stijn

Ook te lezen op www.lerarenblogs.be

Met VVOB in Ecuador

Zowat een 3-tal maanden geleden kwamen Anneleen en ik aan in Quito, Ecuador. Daarvoor hadden we 2 jaar in Peru gewoond. Alles was er armer, eenvoudiger, maar ook wel heel gezellig dorps. Een verschil dus met de vrij grote, anonieme stad waar we nu wonen. Quito telt als hoofdstad 1,5 miljoen inwoners en ligt op een hoogte van 2.800 meter.De stad vierde onlangs enkele keren feest. Voor de 199 jaar onafhankelijkheid van Ecuador. En ietsje langer geleden intussen: omdat Quito de Latijns-Amerikaanse 'Champions League' won tegen een Braziliaanse ploeg.

De huidige president, Rafael Correa, is sinds een 2-tal jaar aan het bewind. Hij heeft een Belgische vrouw. Correa tracht het verschil te maken ten opzichte van zijn voorgangers. Hij hoopt dat de nieuwe grondwet op 28 september zal goedgekeurd worden door de bevolking. Dat zou een ommekeer in het land brengen. De bedoeling is tal van sociale hervormingen door te voeren. De president steunt bijvoorbeeld het onderwijs via een 10-jarenplan.

En waarom zijn Anneleen en ik hier terecht gekomen? Anneleen droomt al van haar 8ste levensjaar ontwikkelingswerk te kunnen doen. Werken als juf in een school uit het zuiden. Mijn motivatie groeide vanuit een interesse voor andere culturen. Aan de andere kant van de wereld gaan wonen doet je met nieuwe ogen kijken, een nieuw leven starten. Het leven is hier aangenaam. Een relatief gunstig klimaat en warme, vriendelijke mensen. En hier is zoveel werk te doen, anders dan in België waar je het soms alleen maar over de 'franjes' hebt. Mijn nieuwe werkgever VVOB heeft hier een ambitieus, maar heel interessant programma voor het basisonderwijs gestart. En wij kenden de regio vanuit onze eerdere onderwijservaring in Peru.

Het letterwoord VVOB stond vroeger voor 'Vlaamse Vereniging voor Opleidingsprogramma's in het Buitenland'. Intussen is het in de wereld van de ontwikkelingssamenwerking 'not done' om mensen vanuit het Noorden met uitvoerende taken naar het Zuiden te sturen. VVOB staat nu dus voor: 'Vlaamse Vereniging voor Ontwikkelingssamenwerking en Technische Bijstand'. Projecten worden programma's. En coöperanten worden eerder planners, organisatoren en ondersteuners van ontwikkelingsprocessen. Je moet als coöperant inhoudelijk uiteraard ook op de hoogte zijn, ervaring hebben in leidinggeven en de taal van het land spreken.

Het programma waar ik aan meewerk, heet 'Escuelas Gestoras del Cambio ', leidinggevende scholen van de verandering. We werken samen met het Ministerie van Onderwijs van Ecuador aan de bijscholing van leerkrachten, de lerarenopleiding en de verbetering van onderwijsdiensten. Op dit moment voeren we een 'baseline'studie uit om te weten met wie we te doen hebben en waar we staan op het vlak van onderwijs in een tiental provincies. Het onderwijs in Ecuador staat er niet zo goed voor. Het heeft geen goede naam. Leerkrachten verdienen weinig en de kwaliteit van het onderwijs is uitermate zwak.

kantoor Dinamep

Enkele dagen per week werk ik ook op de afdeling 'Dinamep', het onderdeel van het Ministerie van Onderwijs dat verantwoordelijk is voor de bijscholing van de huidige leerkrachten en de opleiding van nieuwe leerkrachten in de hogescholen. Ik werk in het team van de lerarenopleiding. En het is nog steeds wennen aan de manier van werken. De ploeg bestaat uit een 10-tal mensen, alleen vijftigers en zestigers. De werkruimtes zijn niet erg fris. En de werksfeer is weinig stimulerend. Een van mijn collega's is psychisch ziek, zit de hele tijd voor zich uit te staren. Er wordt vrij weinig echt gewerkt. Men discussieert heel graag. Onlangs hield ik een presentatie over de lerarenopleiding van de hogescholen in Vlaanderen. Dat trok erg de aandacht en lokte veel reacties uit. Hoop dat we met het nieuwe programma niet alleen inhoudelijke verbeteringen kunnen aanbrengen, ik reken ook op een betere en meer dynamische manier van werken. We zijn daarvoor alvast met een ploegje van enkele Vlaamse collega's: Piet De Vuyst als coördinator, Nele De Backer voor bijscholing en ikzelf. We werken uiteraard in permanent overleg met onze Ecuadoriaanse collega's. Heel boeiend!

uitzicht vanuit kantoor Dinamep

Stijn Janssen